خیار عیب
یکی از راه های انحلال معاملات خیار میباشد که در قانون ما دو نوع خیار پیش بینی شده است ۱) خیارات مختص به عقد بیع (خیار مجلس-حیوان  و  تاخیر ثمن)- ۲) خیارات مشترک (خیار عیب - تفلیس- غبن- تبعض صفقه و...). یکی از خیارات مشترک که توجه بسیاری از حقوقدانان را به خود جلب کرده است - خیار عیب میباشد .عیب عبارت است زیادت ونقصانی که در جزء یا در وصف یک شیء نسبت به خلقت اصلی اش ایجاد می شود .اگر ما کالایی را خریداری کرد یم و موضوع معامله معیوب بود قانونگذار جهت جلوگیری از ضرر طرف مقابل این حق را داده است که معامله را به واسطه خیار عیب فسخ کند یا اینکه موضوع معامله را پذیرفته و مطالبه ارش نماید.

از جمله شرایط خیار عیب:۱) معامله باید از نوع معاملات معرض باشدمثل معامله بیع - اجاره و... ۲) عیب بعد از عقد ظاهر شود .۳) عیب مخفی وموجود در هنگام عقد باشد .۴) مشتری جاهل به عیب باشد . ۵) ملاک تشخیص عیب داوری عرف است .۶) صاحب خیار یا می تواند معامله را کلا فسخ کند یا پذیرفته ویا مطالبه ارش نماید.ارش به مابه التفاوت بین قیمت صحیح و معیوب گفته میشود ودر تمام خیارات فقط این خیار عیب است که صاحب خیار (ذو خیار) می تواند مطالبه ارش کند ماده۴۲۷ق.م نحوه مطالبه ارش را توضیح داده است .

تفسیر ماده ۴۲۷ ق.م :در این ماده ما سه قیمت داریم ۱)ثمن مقرر (همان (قیمت )مبلغی که پرداخت شده است ) -۲)قیمت کالا در زمان بی عیبی (سالمی)-۳)قیمت کالا در حال معیوبی - که برای مشخص نمودن موارد ۲ و۳ انها را به کارشناس ارجاع میدهیم .

حالت اول:قیمت کالا درحال بی عیبی با ثمن مقرر مساوی است.

قیمت کالا در حال معیوبی (۲۵۰۰۰۰)-قیمت کالا در حال بی عیبی (۳۰۰۰۰۰)-ثمن مقرر(۳۰۰۰۰۰)

ارش           ۵۰۰۰۰= ۲۵۰۰۰۰ -۳۰۰۰۰۰

حالت دوم :قیمت کالا در حال بی عیبی کمتر از ثمن مقرر است.

قیمت کالا در حال معیوبی(۲۰۰۰۰۰)-قیمت کالا در حال بی عیبی (۲۵۰۰۰۰) -ثمن مقرر(۳۰۰۰۰۰)

ارش   ۷۵۰۰۰ =۴/۳۰۰۰۰۰           ۴/۱=۲۰/۵۰ =۲۰۰۰۰۰/۵۰۰۰۰      ۵۰۰۰۰=۲۰۰۰۰۰-۲۵۰۰۰۰

حالت سوم:قیمت کالا در حال بی عیبی بیشتر از ثمن مقرر است.

قیمت کالا در حال معیوبی (۲۵۰۰۰۰)- قیمت کالا در حال بی عیبی (۴۰۰۰۰۰)- ثمن مقرر (۳۰۰۰۰۰)

قیمت ارش ۸/۳=۴۰/۱۵=۴۰۰۰۰۰/۱۵۰۰۰۰          ۱۵۰۰۰۰=۲۵۰۰۰۰-۴۰۰۰۰